علوم تربیتی برنامه ریزی

اگرچه بین نیمکره­های چپ و راست تفاوت­های کالبدشناختی ناچيزي وجود دارد، اما این تفاوت­ها آن­قدر مهم نیستند که گفته شود این نیمکره­ها به‌طور کاملاً متفاوت عمل می­کنند. افزون بر این، کنترل بر روی حرکت و احساس بدنی به­طور مساوی در بین دو نیمکره توزیع شده است، اما این کار به­طور ضربدری انجام می‌پذیرد. یعنی نیمکره چپ، نیمه راست بدن و نیمکره راست، نیمه چپ بدن را کنترل می­کند. انسان وسوسه می­شود این­گونه نتیجه‌گیری کند که چون دو نیمکره از جهات کلی شبیه به هم هستند، پس اطلاعات را یکسان درک می­کنند، یکسان یاد می­گیرند و یکسان پردازش می‌كنند. اما آیا این نتیجه­گیری درست است؟ این سوال که آیا دو  نیمکره مغز از لحاظ کارکردی قرینه هستند یا نه، به سادگی قابل جواب دادن نبوده است.

در 1836 مارک دَکس گزارش کرد که از دست دادن توانایی سخن گفتن، از صدمه رسیدن به نیمکره چپ مغز ناشی می­شود نه نیمکره راست. مشاهدات دَکس، حتی پس از آن­که پاول بروکا، پزشک سرشناس، همان مشاهدات را در سال 1861 انجام داد، مورد توجه کسی قرار نگرفت. در واقع، ما هنوز به یکی از نواحی زبان در نیمکره چپ، ناحیه بروکا می­گوییم. این یافته که برای اکثریت مردم، یک ناحیه زبانی در نیمکره چپ قرار دارد و نه در نیمکره راست، نخستین گواه علمی را برای این ادعا که دو نیمکره مغز از لحاظ کارکرد نامتقارن هستند، به دست داد.

برای سال­ها این گونه تصور می­شد که نیمکره راست نسبت به نیمکره چپ نازل­تر است. از این­رو نیمکره چپ را نیمکره برتر یا غالب می­نامیدند. سرانجام شواهد کافی گردآوری شد و تصور قبلی مربوط به نقش نیمکره­های مغز را از بنیاد تغییر داد. در 1962 یک رشته گزارش توسط کسانی چون مونتکَسل، گِشویند، کاپلان، اسپری و گازانیگا نشان داد که نیمکره راست نه­تنها به اهمیت نیمکره چپ است، بلکه از جهت پاره­ای­ کارکردهای غیرکلامی عملاً از نیمکره چپ برتر است. شواهد مربوط به این­که دو نیمکره مغز از لحاظ

کارکردی قرینه یکدیگر نیستند، از سوی کسانی که صدمه مغزی دیده­اند یا به دلایل پزشکی یا اعمال جراحی کرتکسشان به دو نیمه تقسیم شده است، به­دست آمد. همچنین در آزمایش­هایی با استفاده از دستگاه­های ابتکاری كه بر روی بیماران سالم انجام گرفته­اند، مقداری اطلاعات در این باره فراهم آمده است.

  برای مثال، معلوم شده افرادی که نیمکره راستشان آسیب دیده است در توجه و ادراک مشکل دارند. این افراد احتمالاً در مکان­هایی که برایشان کاملاً آشناست، احساس بیگانگی می­کنند و در شناخت چهره­ها و اشیای آشنا مشکل دارند. همچنین، بیشتر از کسانی که نیمکره چپشان صدمه دیده است، افرادی که نیمکره راستشان آسیب دیده دچار نشانگان بی­توجهی می­شوند. نشانگان بی­توجهی عبارت است از ندیدن یا توجه نکردن به میدان دید چپ یا حتی سمت چپ بدن. دیده شده است اشخاصی که دچار نشانگان بی­توجهی هستند تنها سمت راست صورتشان را می­تراشند یا فقط از سمت راست بشقابشان غذا می­خورند. وقتی از بیمارانی که نیمکره راست مغزشان آسیب دیده است خواسته می­شود از روی عکس­هایی که در پیش­رویشان قرار دارد بکشند، دچار مشكل مي‌شوند. این واقعیت که نشانگان بی­توجهی از آسیب وارد شدن به نیمکره راست ناشی می­شود نه به علت صدمه دیدن نیمکره چپ، به عنوان گواه دیگری بر کارکرد متفاوت دو نیمکره مغز به­کار رفت.

قطع راه ارتباطی بین دو نیمکره مغز در بیماران برای مقاصد درمانی علاقه­مندی صاحب­نظران را به چگونگی کارکرد این دو نیمکره برانگیخته است. بریدن جسم پینه­ای بیمارانی که از حمله­های شدید صرع رنج می­برند، سبب محدود شدن جریان برقی نابهنجار تنها به یکی از دو نیمکره مغز می­شود و درنتیجه از فراوانی شدت حمله‌های صرعی می­کاهد. می­توان از این­گونه بیماران برای مطالعه درباره نحوه کارکرد نیمکره­های مغز به­طور جداگانه استفاده کرد. اکنون فنون مختلفی وجود دارد که می­توان از آنها برای ارائه اطلاعات حسی به یکی از دو نیمکره سود برد.

سطر

(5)

(10)

(15)

(20)

(25)

(30)

(35)

(40)

(45)

(50)

(55)

(55)

(60)

(65)

به صفحه بعد برويد.

 کدام­یک از موارد زير را از متن می­توان استنتاج کرد؟

            1) کارکرد کلامی دو نیمکره مغز، متفاوت است.

           2) در افراد دچار صرع، برق در یکی از دو نیمکره جریان می­یابد.

           3) نشانگان بی­توجهی دلیل اهمیت نیمکره‌هاي مغز در ادراک است.

           4) عدم تقارن دو نیمکره مغز، موجب اختلال و آسیب مغزی می­شود.

-          بهترین عنوان برای متن فوق، كدام است؟

            1) کارکرد ناحیه بروکا

            2) اهمیت پژوهش مارک دَکس

            3) تفاوت­های کارکرد دو نیمکره مغز

            4) ویژگی­های کالبدشناختی نیمکره چپ و راست

-             بررسی­های اولیه در مورد مغز، منجر به کدام سوء‌برداشت شد؟

1) ناحیه بروکا در نیمکره چپ قرار دارد.

2) قطع راه ارتباطی بین دو نیمکره ناممکن است.

            3) نیمکره راست کم­اهمیت­تر از نیمکره چپ است.

           4) دو نیمکره مغز از حیث کالبد شناختی تفاوت جزیی دارند.

-             مثال« نشانگان بی­توجهی»، برای اثبات كدام موضوع ارائه شده است؟   

            1) اهمیت توجه و ادراک

            2) نامتقارن بودن عملکرد دو نیمکره

            3) امکان صدمات بیشتر به نیمکره راست

            4) دشواری زندگی روزمره بیماران دچار این نشانگان

-          کدام­یک از موارد زیر، با متن مطابقت ندارد؟

1) بروكا داراي كاركرد خاص در نيمكره چپ است.

2) بروکا ناحیه­ای نامتقارن در دو نیمکره مغز است.

3) وجود جسم پینه­ای، شدت صرع را افزایش می­دهد.

4) غذا خوردن فقط از سمت راست بشقاب، ممکن است نشانه آسیب به نیمکره راست باشد.

پايان بخش اول

بخش دوم

منطقي

2

 اگر نمرات خوبي در دبيرستان بگيريد، به يك دانشگاه خوب راه خواهيد يافت. اگر نمرات خوبي در دانشگاه بگيريد، شغل خوبي به دست خواهيد آورد. بنابراين، اگر نمرات خوبي در دبيرستان بگيريد، شغل خوبي به‌دست خواهيد آورد.

كدام‌يك از موارد زير، از استدلالِ متن فوق بيشتر پيروي مي‌كند؟

           1) اگر اتاقتان را روزهاي جمعه جارو مي‌كنيد، هنوز تميز است. اگر اتاقتان هنوز تميز است، مي‌توانيد دوستان خود را به خانه‌تان دعوت كنيد. بنابراين، اگر شما دوستانتان را به خانه‌تان دعوت كرده‌ايد، اتاق شما هنوز تميز است.

           2) اگر براي امتحان رياضي سخت مطالعه كنيد، در امتحان نمره خواهيد گرفت. اگر براي امتحان رياضي سخت مطالعه كنيد، خواب كافي نخواهيد كرد. بنابراين، اگر در امتحان رياضي نمره بگيريد، خواب كافي نخواهيد كرد.

           3) اگر در باغچه‌تان‌ با خاك خوب كشت كنيد، سبزيجات شما خوب رشد خواهند كرد. اگر سبزيجات شما خوب رشد كنند، سبزيجات‌ عالي برداشت خواهيد كرد. بنابراين، اگر باغچه‌تان را با خاك خوب كشت كنيد، سبزيجات عالي برداشت خواهيد كرد.

            4) اگر دندان‌هايتان را روزي دو بار مسواك بزنيد، دندان‌هايتان را تميز نگه خواهيد داشت. اگر دندان‌هايتان را تميز نگه داريد، آن‌ها هيچ‌گاه كرم نخواهند خورد. بنابراين، اگر شما دندان‌هايتان را روزي دو بار مسواك كنيد، هزينه دندانپزشكي‌تان كم خواهد بود.

-           اگر يك داوطلب رشته علوم انساني كنكور سراسري، 8 ساعت در روز به‌طور منظم مطالعه كند، نمره ده درصدِ بالا را كسب خواهد كرد. هر دانشجوي حقوق دانشگاه تهران، نمره ده درصدِ بالا را كسب كرده‌است. بنابراين، محمد كه در رشته حقوق دانشگاه تهران تحصيل مي‌كند، بايد حداقل 8 ساعت در روز مطالعه كرده باشد.

استدلال مطرح شده در بحث فوق، به دليل درنظر نگرفتن كدام مورد، مخدوش است؟

           1) بعضي از دانشجويان رشته حقوق دانشگاه تهران، بيشتر از 8 ساعت در روز مطالعه كرده‌اند.

           2) نتايج پژوهش‌ها حاكي از آن است كه مطالعه بيشتر از 8 ساعت در روز، چندان مفيد نمي‌باشد.

           3) كساني كه كمتر از 8 ساعت در روز مطالعه كرده‌اند، در رشته حقوق دانشگاه تهران پذيرفته نشده‌اند.

          4) مطالعه كمتر از 8 ساعت در روز، براي برخي افراد، جهت كسب نمره ده درصدِ بالا، مي‌تواند كافي باشد.

پايان بخش دوم

بخش سوم

تحليلي

-          در حالت کلی، فقط کدام مورد (یا موارد) زیر، حتماً صحیح می­باشد؟

I) کاربر با سه عدد دو رقمی 16، 24 و 35    می‌­تواند یک کلمه رمز بسازد.

II) دوعدد دورقمی 25 و 63 می­توانند باهم در کلمه عبور قرار داشته باشند.

III) فقط در دو حالت، 35 به­عنوان آخرین عدد دورقمیِ کلمه عبور می­تواند ظاهر شود.

1)     فقط I

2)     فقط II

3)     I و II

4)     I و III

یک کاربر کامپیوتر می­خواهد برای رایانه خود یک کلمه عبور (Password) شش کاراکتری با ارقام 1 تا  6 مطابق شکل مقابل بسازد.  وی در ساخت كلمه عبور، محدودیت­های زیر را اعمال کرده است:

·        از هر عدد، فقط یک بار استفاده شود.

·    حاصل­جمع اعداد دو کاراکتر اول و آخر، برابر 7 باشد.

·    اختلاف اعداد هر دو کاراکترِ کنار هم، بیشتر از 1 باشد.

-          اگر 635، عدد سه رقمی باشد که در کلمه عبور ظاهر شود، کدام­ عدد دو رقمی، نیز می‌تواند در کلمه عبور ظاهر شود؟

به صفحه بعد برويد.

-   یک کارخانه دارای 6 نگهبان می­باشد که با شماره­های 1 تا 6 مشخص شده­اند. در یک شیفت کاری از این شش نگهبان، 3 نفر استراحت می­کنند، 2 نفر در محوطه کارخانه گشت می­زنند و یک نفر هم پشت سیستم دوربین­های مدار بسته می­نشیند. مدیر حراست این کارخانه برای تعیین پُست هر يك از این 6 نگهبان، با محدودیت­های زیر مواجه می­باشد:

·    اگر قرار باشد نگهبان 4 گشت بزند، نگهبان 6 باید وی را در گشت زدن همراهی کند.

·      هیچ دو نفری از نگهبان­های  2، 5 و 6 نمی­توانند باهم گشت بزنند یا با هم استراحت کنند.

·      نگهبان­های 2 و 5 زمانی قبول می­کنند پشت سیستم دوربين‌هاي مداربسته بنشینند که نگهبان 3 در حال گشت زدن نباشد.

       -        کدام نگهبان، به همراه نگهبان­های 3 و 4 نمی­تواند استراحت کند؟

-          اگر نگهبان 3 در حال گشت زدن باشد، کدام دو نگهبان زیر،  لزوماً در حال استراحت خواهند بود؟

            1) 1 و 2

            2) 1 و 4

            3) 2 و 5

            4) 4 و 5

پايان بخش سوم

بخش چهارم

كميتي

به صفحه بعد برويد.

-          يك‌صدم تعداد خودروهاي دوگانه‌سوز نوع A و B كه در این شرکت در طول يك‌سال توليد مي‌شوند، كدام است؟

-          تقریباً چند درصد از تولیدات این شرکت در یک سال، خودروهایی هستند که نه دوگانه‌سوزند و نه از نوع  B، C و D ؟

به صفحه بعد برويد.

-          در بهار و تابستان، تقریباً چند درصد از سود حاصل از فروش­ فرش­های درجه سه، مربوط به فرش دستباف بوده است؟

-          چند درصد از سود حاصل از فروش فرش­های درجه چهار، مربوط به فرش­های ماشینی بوده که در فصلی غیر از تابستان فروخته شده‌‌اند؟

پايان بخش چهارم

پايان بخش چهارم

به صفحه بعد برويد.